Tuvalet kağıdı kullanımının tarihi ve laikleşme sürecine etkileri üzerine ciddi bir yazı:
Taharet medeniyettir!
DGM’de Avukat Sarıoğlu’nun “Laikler tuvalette kağıt kullanır" iddası doğru ise Türkiye'nin ciddi bir laiklik krizi yaşadığı söylenebilir. Çünkü Avrupa'daki tuvalet kağıdı tüketimi Türkiye'den 26 kat daha fazla.
DGM'de geçen hafta yaşanan tuvalet tartışması, laiklik tartışmasını belden aşağı düşürdü ve "taharet medeniyet ilişkisini gündeme getirdi. Çetin Emeç'in öldürülmesiyle ilgili davada sanıklar tuvalete götürüldüklerinde kelepçelerinin açılmadığından yakınınca sanıkların avukatı Abdurrahman Sarıoğlu şunları söyledi:
"Bu insanlar Müslümandır. Laik değildir. Namaz kılıyorlar, iç çamaşırlarının temiz olması gerekir. Kelepçeleri çözülmeden ihtiyaç gidermeye götürmek tedbir değil, işkencedir". Mahkeme Başkanı bu sözler üzerine
"Avukat Bey, sizin kulağınız ne dediğini duyuyor mu? diye tepki verdi. Sarıoğlu da duruşma salonunu terk etti ve çıkışta, "taharet" konusuna açıklık getirdi:
"İslami usullerde tuvalette su kullanılır. Laikler ise kağıt kullanır. Başkalarının oturduğu taşa oturur, bununla da öğünürler".
İSLAM’DA TAHARET
Tabii Avukat Sarıoğlu'nün laik kilotlardaki dışkı lekelerinden bile haberdar olması, o cenahtaki istihbarat derinliğine işaret ediyor.
Gelin önce işin dini yanına bakalım:
İslami kaynaklarda bu konunun oldukça ayrıntılı ele alındığını görüyoruz.
İslam öncesi Arap topluluklarında insanların kendini temizlerken mevcut olan en yakın aracı, yani elini kullanması ve taşla, kumla silinmesi, ciddi bir hijyen sorunu yaratıyordu.
Kur'an-ı Kerim, büyük abdestten sonraki temizliğin suyla yapılmasının önemine işaret eden bir ayet getirdi. Medine yakınlarındaki Kuba Köyü hakkında gelen bu ayet aynen şöyle diyordu:
"Orada (pisliklerden) iyice temizlenmeyi seven adamlar vardır. Allah da böyle çok temizlenenleri sever."
(Tevbe 9)
Hz. Peygamber, bu ayet üzerine Kubalılar'a Allah tarafından övülen temizliklerinin ne olduğunu sorunca şu cevabı aldı:
"Helada su kullanıyoruz."
TAŞLA 3 KEZ
Def’i hacetten" (hacet giderdikten) sonra su kullanmak, pisliklerin bedene ve elbiselere bulaşmasına meydan vermemek açısından önem taşıyor.Peki ya su yoksa?.. O zaman İslam hükümlerine göre "Taşla en az üç kere silmek şart". Hz. Enes ; Hz. Ayşe, Muhammed'in önce taş, sonra da su kullanmak suretiyle her ikisiyle temizlik yaptığını, tuvalette su kulandığı gibi, çıktıktan sonra da mutlaka her defasında ellerini yıkadığını bildiriyorlar. Hz. Muhammed, elbiseye idrar bulaşmasına da ayrı bir önem veriyor.Bir hadisinde, "Sidikten temizlenin. Zira kabir azabının umumu sidik yüzündendir" diyor. "Peygamberimizin Sünnetinde Terbiye" kitabında bu bilgilere yer veren Doç. Dr. İbrahim Canan (Cihan Y. 1979) ayakta küçük abdest konusunda ise şu bilgileri veriyor: "Ayakta küçük abdest bozulabileceğine dair rivayetler mevcut ise de sıçramalardan emin olunmayan hallerde oturarak yapılması gerektiği anlaşılmaktadır."
SAĞ EL-SOL EL
Meselenin bir başka yanı da temizliğin hangi elle yapılacağı konusu...
Çünkü "Hz. Peygamber, vücuttaki pisliklerin temizlenme işinin daima sol elle yapılmasını, yemek yemek, yiyeceklere dokunmak gibi işlerin de daima sağ elle yapılmasını emrediyor. Bu nedenle küçük abdestte bile sağ elle zekere dokunulmaması gerekiyor".
Doç. Dr. Canan şu örneği aktarıyor:
"Hz. Peygamber, sol eliyle yiyen kimseye 'Sağınla ye' dediği zaman berikisi kibirlenerek 'Sağımla yiyemiyorum' deyince 'Yiyemez ol!' diye beddua etmiştir".
TUVALET KAĞIDI
Peki taharet işi ne zaman "laikleşti ?
Yani popo temizliğinde ne zaman su, yerini kağıda bıraktı?
"Tuvaletin Sosyal Tarihi”ni araştıran Julie L. Horan (Milliyet Y. 1997) Arapların kağıt yapımını M.S. 712 yılında Çinlilerden öğrendiklerini, sonra da 1150'deki işgalde İspanyollara öğrettiklerini belirtiliyor ve "Batı, Araplarla ilişkiye girememiş olsaydı, hala popomuzu kayalara ve yapraklara siliyor olabilirdik" diyor.
Batıyı kağıtla ve dolayısıyla tuvalet kağıdıyla tanıştıran Arapların, o kağıtla temizlenmeyi "gavur icadı" saymaları size de garip gelmiyor mu?
Kitaba göre, münhasıran tuvalette kullanmak üzere yapılan ilk kağıt 1857 yılında New Jersey' de üretilmiş.
ZIMPARA ETKİSİ
Ancak manila keneviri kağıdından yapılan bu "sıhhi kağıt", kullanıldığı yerde biraz zımpara etkisi yaratıyormuş. Ortaçağda keşişlerin tuvalette eskimiş cübbelerinden kestikleri şeritleri kullandıklarını da arkeolojik kazılardan öğreniyoruz. "Tuvaletin Tarihi”ni yazan Horan, "cübbelerin kaba yünleri düşünüldüğünde Keşişlerin dua ederken sık sık popolarındaki acıdan kurtulmayı dilediklerini tahmin etmek zor değil" diyor.
Hassas bölgeye ihtimam gösterilmesi, pek çok diğer konu gibi aydınlanma dönemine ait bir hassasiyet... Elle temizlenmenin sıhhi olmadığının anlaşıldığı bu dönemde kraliyet mensupları silinmek için artık ipek şeritler ya da yumuşak kaz tüyleri kullanıyorlar, yüksek tabakadan hanımlar yelpazelerinin sapındaki gizli bir haznede tuvalet kağıdı parçaları taşıyorlardı.
WC'nin icadından sonra tuvalet kağıdı önce aristokrasinin mecburiyet listesine sonra da banyo donanımına girdi. Ama tuvalet kağıdı, bugünün prezervatifi gibi dükkandan mahcubiyetle istenen bir üründü. Bu utangaçlık ancak 20. Yüzyılda aşılabildi. Ve tuvalet kağıdı kitleselleşti.
“LAİKLİK”TE GERİ KALDIK
Türkiye'ye gelince.. Avukat Abdurrahman Sarıoğlu'nun "Laikler tuvalette kağıt kullanır" iddasını ciddiye alırsak, Türkiye'nin ciddi bir laiklik krizi yaşadığını öne sürebiliriz.
Çünkü tuvalet kağıdı tüketiminin Avrupa ortalaması kişi başına yıllık 5 kilo 100 gram iken, bu oran Türkiye'de sadece 200 gram.
Yani Avrupalı laikler, Türkiyede'kilerden yaklaşık 26 kat daha fazla tuvalet kağıdı tüketiyor.
Sarıoğlu'nun hesabına göre Avrupa'nın en laik ülkesi Almanya....Bir Alman'ın yıllık ortalama tuvalet kağıdı tüketimi 5 kilo 600 gram...
Görünen o ki, bu kafayla yakında Cuma eylemlerinde tuvalet kağıt yakılmasına şahit olursak ya da 'Türkiye laiktir, laik kalacak” sloganlarının atıldığı yürüyüşlerde tuvalet kağıdı kullanma özgürlüğü savunan rulo bayraklar görürsek şarşımamamız gerekecek.
Anlaşılan gerçekten laik bir toplum olabilmek için daha çoook popo silmemiz lazım...
|
